Денеска почнува Минхенската безбедносна конференција, трансатлантските тензии ќе бидат во фокусот
Минхенската безбедносна конференција која почнува денеска се отвора со говор на германскиот канцелар Фридрих Мерц, еден од 15-те шефови на држави или влади од земјите на Европската Унија на кои организаторите очекуваат да присуствуваат. Годишниот собир на врвни меѓународни безбедносни личности, кој минатата година го постави тонот за растечкиот јаз меѓу САД и Европа, ќе собере многу врвни европски претставници со американскиот државен секретар Марко Рубио и други.
Многу други очекувани гости на конференцијата што ќе трае до недела се украинскиот претседател Володимир Зеленски и кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји. Во согласност со традицијата на конференцијата, ќе има и голема делегација од членови на Конгресот на САД.
„Трансатлантските односи се столбот на оваа конференција уште од нејзиното основање во 1963 година… а трансатлантските односи во моментов се во значителна криза на доверба и кредибилитет“, изјави претседателот на конференцијата, Волфганг Ишингер, пред новинарите претходно оваа недела. „Затоа е особено добредојдено што американската страна има толку голем интерес за Минхен.“
На минатогодишната конференција, одржана неколку недели по почетокот на вториот мандат на американскиот претседател Доналд Трамп, потпретседателот Џ.Д. Венс ги запрепасти европските лидери држејќи им предавања за состојбата на демократијата на континентот.
Во месеците по тоа следеше серија изјави и потези на Трамп насочени кон сојузниците – вклучувајќи ја, минатиот месец, неговата подоцна напуштена закана за воведување нови тарифи врз неколку европски земји во обид да се обезбеди контрола на САД врз Гренланд, полуавтономна територија на сојузникот на НАТО, Данска.
Со Рубио на чело на американската делегација оваа година, европските лидери можат да се надеваат на помалку контроверзен пристап, повеќе фокусиран на традиционалните глобални безбедносни проблеми, иако филозофски сличен. Сепак, Рубио ќе се соочи со тешка задача ако сака да ги смири водите.
„На крајот на краиштата, станува збор за доверба: дали си веруваме едни на други како партнери и дали овој недостаток на доверба може да се поправи?“, рече Клаудија Мејџор, виш потпретседател во Германскиот Маршалов фонд во Берлин. „Особено Гренланд беше фундаментална промена за Европејците. Тоа што еден сојузник на НАТО му се заканува на друг сојузник на НАТО длабоко влијаеше на европската доверба во трансатлантските односи.“
На 62. Минхенска безбедносна конференција, која почнува денеска, ќе учествуваат повеќе од 1.000 делегати од над 115 земји, вклучувајќи 60 шефови на држави и влади, 100 министри за надворешни работи и претставници на големи меѓународни организации, меѓу кои се шефовите на ЕУ, НАТО, АСЕАН, ОБСЕ, Светската банка, Светската трговска организација и бројни агенции на ОН.
