Само 10% од македонските граѓани користат јавен превоз
Секој ден милиони граѓани низ Европа се движат по градовите користејќи јавен превоз, кој станува клучен дел од одржливиот урбан транспорт. Во Европската Унија, околу 10,7% од луѓето над 16 години секојдневно го користат автобусот, тролејбусот, трамвајот или возот, додека повеќето, дури 51%, воопшто не се потпираат на јавниот превоз. Најактивни во користењето се жители на Унгарија (19,6%), Швајцарија (19,2%) и Луксембург (19%), додека најмалку се потпираат на него граѓаните на Кипар (4,5%), Италија (5,1%) и Словенија (6,2%). Во регионален контекст, Албанците (16,8%), Бугарите (15,3%) и Србите (14,8%) покажуваат поголема зависност од јавниот превоз во споредба со Грците, каде учеството изнесува само 6,7%.
Македонската реалност е слично сложена, но со свои специфики. Околу 10% од населението над 15 години редовно користи јавен превоз, при што градските автобуси се доминантни со 7%, меѓуградските автобуси учествуваат со 2,6%, а возот речиси не се користи (0,06%). Дополнително, повеќе од 8% од граѓаните користат организиран превоз како алтернатива на автомобилот. Во споредба со ЕУ, каде автомобилот е значително помалку доминантен, во Македонија над една третина од луѓето го користат автомобилот како најчесто превозно средство до работа или училиште.
Регионот и градовите во земјата покажуваат големи варијации. Во Скопје, најголема зависност од јавниот превоз се забележува во општините Шуто Оризари (26%), Ѓорче Петров (20%) и Гази Баба (19%), додека во Центар и Карпош бројот на редовни корисници е многу помал, само 4% и 8%. Во останатите градови, јавниот превоз често го заменува организираниот превоз: во Битола 17% од жителите користат организиран превоз, а само 7,3% автобус; во Велес исто така 17% користат организиран превоз, а јавниот автобус е избор за 7%; во Кавадарци и Штип организираниот превоз доминира со над 19%, а јавниот автобус е ограничен на околу 6%; во Прилеп, 18% користат организиран превоз, а јавниот автобус 8%.
Овие податоци откриваат интересен контраст: додека во европските метрополи јавниот превоз е масовен и често прв избор за патување, во македонските градови автомобилот и организираниот превоз играат главна улога, со јавниот превоз кој често функционира како дополнителна, а не примарна опција. Регионалните разлики во земјата дополнително ја нагласуваат потребата од прилагодени стратегии за развој на одржлив урбан транспорт, кои ќе одговорат на специфичните потреби на жителите на секој град.
