Веднаш по првиот напад на САД и Израел врз Иран на 28 февруари, аналитичарите предупредија дека војната може да ги подигне цените на нафтата над 100 долари за барел.
Сега, помалку од три недели по почетокот на конфликтот, набљудувачите на пазарот сериозно размислуваат за можноста цените да надминат 150 или дури 200 долари. На 9 март, цената на суровата нафта Брент достигна речиси 120 долари и не паднала под прагот од 100 долари од 13 март.
Израелскиот напад вчера врз иранското нафтено поле Саут Парс, што предизвика ирански напади врз нафтени и гасни постројки во Катар, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати, дополнително ги зголеми цените на суровата нафта на повеќе од 108 долари за барел.
Аналитичарите се согласуваат дека цените имаат простор да се искачат многу повеќе ако Ормускиот теснец, каналот каде минува околу една петтина од глобалните залихи на нафта во мирнодопски услови, остане ефективно затворен во наредните недели.
„Референтните блискоисточни сурови нафти како Оман и Дубаи веќе го надминаа прагот од 150 долари, така што 200 долари веќе се на видик, дури и ако не за Брент и West Texas Intermediate,” изјави Вандана Хари, основач на провајдерот за анализа на нафтениот пазар Vanda Insights, за Ал Џазира.
Откако Иран рано во конфликтот го прогласи теснецот за затворен – и закани дека ќе ги нападне сите бродови што ќе се обидат да поминат – сообраќајот речиси запре.
Американскиот претседател Доналд Трамп не успеа да привлече меѓународна поддршка за морнарички конвој за повторно отворање на теснецот, додека земјите се обидуваат да склучат договори со Иран за безбеден премин. Само неколку бродови – главно индиски, пакистански, турски и кинески бродови – беа дозволени да поминат во последните денови.
Иако земјите се обврзаа да ослободат 400 милиони барели нафта од резерви за итни случаи во координација со Меѓународната енергетска агенција, резервите не можат целосно да го надоместат запирањето на транспортот преку водниот пат.
Сингапурската компанија OCBC Group Research проценува дека глобалниот пазар се соочува со дневен недостаток од околу 10 милиони барели, дури и кога се земаат предвид резервите. Аналитичарите на Wood Mackenzie минатата недела изјавија дека Brent наскоро може да достигне $150 и дека $200 не се “надвор од можноста” во 2026 година.
Иран исто така ја повика можноста за нафта од 200 долари, предупредувајќи преку воен портпарол минатата недела дека светот треба да се “подготви” за таков скок.
“Стратешките резерви и заменски барели можат да ги стабилизираат цените ако пазарот верува дека понудата ќе ја задоволи побарувачката, но ако протокот низ Хормуз биде материјално нарушен за подолг период, цените далеку над $100, дури и блиску до $200, се веродостојни,” изјави Чад Норвил, претседател на индустриското издание Rigzone, за Al Jazeera.
“Во неколку аспекти, денешните услови би можеле да овозможат уште подраматичен потег од Заливската војна, имајќи го предвид поголемиот дел од глобалната понуда потенцијално загрозен и пошироката нерамнотежа помеѓу понудата и побарувачката.”
