Изедначени резултатите меѓу Нетанјаху и Ајзенкот по изборите во Израел

Премиерот Бенјамин Нетанјаху и неговиот ривал Гади Ајзенкот изнесоа спротивставени тврдења за тоа кој треба да го предводи Израел по изборите во вторникот. Нетанјаху повика на формирање десничарска влада, додека Ајзенкот изјави дека гласачите го отфрлиле долгогодишниот израелски лидер, иако излезните анкети покажаа целосна изедначеност меѓу нивните политички блокови.
Иако проектираните резултати би претставувале неуспех за Нетанјаху и неговата националистичко-религиозна коалиција, пат-позицијата би можела да му оди во прилог. Тоа би му овозможило на 77-годишниот политичар да остане на функцијата како привремен премиер за време на преговорите за коалиција – за кои се очекува да бидат долги – па дури и до одржување на нови избори.
Како што пристигнуваа првичните резултати, излезните анкети на „Кан 11“ и „Канал 13“ покажаа изедначеност меѓу блоковите со по 51 пратеничко место, додека „Канал 12“ му даде мала предност на блокот предводен од партијата Ликуд на Нетанјаху (52 наспроти 49 места). Со тоа, ниту една страна не го достигна прагот од 61 пратеничко место потребен за мнозинство во Кнесетот, кој брои 120 пратеници, па ниту Нетанјаху ниту Ајзенкот не прогласија победа.
Изборите во вторникот беа први по нападот предводен од Хамас на 7 октомври 2023 година, како и по војните што следеа во Газа, Либан и Иран.
Се очекуваше крајно десничарските религиозни партии, предводени од Итамар Бен-Гвир и Безалел Смотрич, да освојат вкупно 13 пратенички места во рамките на блокот на Нетанјаху – без значителен раст за ниту еден од нив.
Арапските партии, кои се надвор од двата главни блока, би можеле да го имаат клучниот глас да ја одредат рамнотежата на моќта. Сепак, Ајзенкот – лидер на партијата „Јашар“ и поранешен началник на Генералштабот – речиси целосно ја отфрли можноста за формирање влада со нив, што дополнително му го отежнува патот до власта.
Обраќајќи им се на своите поддржувачи по 3 часот наутро во изборниот штаб на Ликуд во Ерусалим, Нетанјаху повика на формирање силна, десничарска национална влада.
Тој исто така ги истакна воените успеси на Израел и ја спомена можноста за обновено заедничко дејствување со американскиот претседател Доналд Трамп против Иран.

„Израел се соочува со единствена историска можност, заедно со нашиот партнер претседателот Трамп, еднаш засекогаш да ја отстрани егзистенцијалната закана што ја претставува Иран. Но, задните намери не смеат да нè одвратат од оваа света мисија“, рече тој.
Ајзенкот изјави дека јавноста гласала против тоа Нетанјаху да остане премиер и го повика да се повлече од политиката, притоа предупредувајќи го да не ја користи безбедноста на Израел за политички цели.
„Нетанјаху е премиер во технички мандат, без мандат или доверба од народот“, рече Ајзенкот, повикувајќи го безбедносниот апарат цврсто да се спротивстави на секој обид политичките интереси да се стават пред безбедноста на Израел.
Излезноста на гласачите изнесуваше 77,7%, соопшти Централната изборна комисија на Израел; тоа е највисока излезност во последните повеќе од две децении и е за околу 7 процентни поени повисока отколку во 2022 година.
Конечните резултати се очекуваат во четврток или петок, а со оглед на фрагментираниот политички систем во Израел, помалите партии би можеле да имаат клучна улога во коалициските преговори – преговори кои по претходните избори знаеле да траат со недели, па дури и со месеци. Доколку ниту еден блок не успее да формира влада, можеби ќе биде потребно повторно гласање – сценарио на кое Ајзенкот се спротивстави, имајќи ја предвид високата излезност.
Јоханан Плеснер, претседател на Институтот за демократија на Израел, ги оцени резултатите од излезните анкети како тежок пораз за коалицијата на Нетанјаху, но предупреди дека Ајзенкот не се наметнал како јасен победник и дека многу работи можат да се променат додека трае пребројувањето на гласовите.